Kaza tespit tutanağı, yalnız maddi hasarla sonuçlanan ve tarafların kaza konusunda anlaştığı kazalarda sürücülerin olay yerinde birlikte doldurup imzaladığı formdur. Tutanakta tarih, yer, sürücü ve araç bilgileri, zorunlu trafik poliçesi bilgileri, kazanın oluş şekli ve kroki yer alır. Hasarınızı karşı tarafın trafik sigortası ya da kendi kasko sigortanız bu tutanağa göre değerlendirir; bu yüzden eksiksiz ve okunaklı doldurulması ödemeyi doğrudan etkiler.
Kaza tespit tutanağını kim doldurur?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 81. maddesine göre yalnız maddi hasarlı kazalarda taraflar, aralarında anlaşıp durumu yazılı olarak tespit ederlerse yetkilileri beklemeden olay yerinden ayrılabilir. Bu yazılı tespit, sürücülerin birlikte doldurduğu maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağıdır. Tutanağı kazaya karışan her aracın sürücüsü kendi bölümünü doldurarak hazırlar; ortak alanlar (tarih, yer, kroki, kaza şekli) birlikte yazılır ve her sürücü imzalar. Kâğıt form yerine aynı tutanak, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) dijital uygulamasıyla telefondan da düzenlenebilir.
Hangi kazalarda polis veya jandarma çağırmalısınız?
Aşağıdaki durumlardan biri varsa taraflar tutanağı kendi aralarında düzenleyemez; kazayı polis veya jandarmaya bildirip tutanağın trafik zabıtasınca tutulmasını beklemeniz gerekir:
- Kazada ölen veya yaralanan biri varsa,
- Sürücülerden birinin ehliyeti yoksa ya da kullandığı araç için ehliyeti yetersizse,
- Sürücülerden birinin alkollü veya uyuşturucu etkisinde olduğundan şüpheleniliyorsa,
- Kazaya kamu kurumuna ait bir araç karışmışsa veya kamu malı (bariyer, direk, levha gibi) zarar görmüşse,
- Araçlardan birinin zorunlu trafik sigortası yoksa,
- Taraflar kazanın oluş şekli üzerinde anlaşamıyorsa.
Yaralanmalı veya ölümlü kazada zabıtanın izni olmadan olay yerinden ayrılmak, Karayolları Trafik Kanunu'nda idari para cezası, ehliyete el konulması ve hapis cezası öngörülen ağır bir ihlaldir. Şüphede kalırsanız 112'yi arayın.
Resmî tutanak formu nereden alınır?
Matbu kaza tespit tutanağı formunu sigorta şirketinizden veya sigorta acentenizden temin edebilirsiniz; formun bir örneğini araçta bulundurmak kaza anında işinizi kolaylaştırır. Kâğıt form yanınızda yoksa SBM'nin Sigortam360 uygulamasındaki Mobil Kaza Tutanağı (MKT) bölümünden, e-Devlet ile giriş yaparak dijital tutanak oluşturabilirsiniz. Dijital tutanağın adımlarını ve e-Devlet'ten sorgulamayı e-Devlet'ten kaza tespit tutanağı yazımızda anlattık.
Kaza tespit tutanağı adım adım nasıl doldurulur?
- Güvenliği sağlayın: Dörtlüleri yakın, reflektörü koyun; yaralı yoksa ve trafik izin veriyorsa önce fotoğrafları çekin.
- Fotoğraf çekin: Araçlar yerinden kaldırılmadan önce kazayı farklı açılardan, plakalar ve hasarlı bölgeler görünecek şekilde fotoğraflayın.
- Genel bilgileri yazın: Kaza tarihi, saati, il, ilçe ve mümkün olduğunca açık adres (cadde, sokak, kavşak adı).
- Sürücü ve araç bilgileri: Her sürücü kendi sütununa ad soyad, T.C. kimlik no, ehliyet bilgileri, adres ve telefonu; aracın plakasını, marka ve modelini ruhsattaki gibi yazar. Ruhsat sahibi sürücüden farklıysa ruhsat sahibinin bilgileri de eklenir.
- Sigorta bilgileri: Zorunlu trafik sigortasının şirket adı, acente numarası ve poliçe numarası poliçeden aynen aktarılır. Bu bölüme kasko poliçesinin bilgileri yazılmaz.
- Kazanın oluş şekli: Formdaki kaza durumu seçeneklerinden size uyanları işaretleyin ve kısa, net bir cümleyle kazayı anlatın (örneğin “Kırmızı ışıkta duran araca arkadan çarptım.”).
- Kroki: Yolu, şeritleri, trafik işaretlerini, araçların konumunu ve hareket yönlerini oklarla çizin; araçları plakalarıyla belirtin.
- İmza: Tüm sürücüler tutanağı okuyup imzalar. İmzası eksik tutanak işleme alınmaz.
Plaka tutanağa nasıl yazılır?
Plakayı ruhsatta yazdığı biçimde, il kodu, harf grubu ve rakam grubu sırasıyla yazın (örneğin “34 ABC 123”). Rakam ve harfleri karıştırmamak için büyük harf kullanın; SBM sistemindeki eşleşme plaka üzerinden yapıldığından tek bir hatalı karakter tutanağın sorgulamada görünmemesine yol açabilir.
Kaç nüsha doldurulur, aslı kimde kalır?
Kazaya karışan her sürücünün elinde, tüm imzaları taşıyan bir nüsha bulunmalıdır. Kopya kâğıtlı (otokopili) formda her sürücü bir yaprağı alır; tek yapraklı formda tutanağı imzalardan sonra fotokopiyle çoğaltabilir ya da net biçimde fotoğraflayabilirsiniz. İkiden fazla aracın karıştığı kazalarda birden fazla form kullanılır. Her taraf kendi nüshasını, başvuracağı sigorta şirketine iletir.
Tutanaktan sonra ne yapmalısınız?
Hasar ihbarını gecikmeden yapın: kusursuz ya da kısmen kusurlu iseniz karşı tarafın trafik sigortasına, kendi aracınızın hasarını kasko ile karşılatacaksanız kasko şirketinize başvurursunuz. İhbar için uyulması gereken süre poliçenizin genel ve özel şartlarında yazar; süreyi poliçenizden veya acentenizden teyit edin. 1 Eylül 2026'dan itibaren trafik ve kasko hasar başvuruları, SBM'nin ALO193 Ortak Hasar İhbar Merkezi (OHİM) üzerinden telefonla, alo193.gov.tr adresinden veya mobil uygulamasından da yapılabilir; sistem karşı tarafın sigorta şirketini plakadan bulup başvuruyu ilgili şirkete yönlendirir.
Tutanağı alan şirket bilgileri SBM'ye iletir ve her araç için kusur oranı %0, %50 veya %100 olarak belirlenir. SBM'nin açıklamasına göre şirketler değerlendirmesini 3 iş günü içinde yapar; oranlar uyuşmazsa dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu'na gider. Kanuna göre trafik sigortacısı, gerekli belgeler eksiksiz teslim edildikten sonra zorunlu sigorta limitleri içindeki tazminatı sekiz iş günü içinde öder. Kusurlu bulunduğunuz bir hasar ödemesi trafik sigortası basamağınızı düşürebilir. Kasko dosyanızın ve poliçenizin durumunu kasko sorgulama rehberindeki kanallardan takip edebilirsiniz.
Tutanakta sık yapılan hatalar
- Trafik poliçesi yerine kasko poliçe numarasını yazmak,
- Plakayı veya poliçe numarasını eksik ya da hatalı yazmak,
- Krokide yön oklarını ve şeritleri çizmemek, araçları plakasız göstermek,
- Kaza şeklini işaretleyip açıklama bölümünü boş bırakmak ya da işaretlerle çelişen açıklama yazmak,
- Bir sürücünün imzasını almadan olay yerinden ayrılmak,
- İmzadan sonra tutanağa tek taraflı ekleme yapmak; bu, tutanağın güvenilirliğini zedeler.
Net Grup Sigorta olarak tutanak sonrası ihbarda hangi şirkete başvuracağınızı ve hangi evrakların gerektiğini birlikte netleştirebiliriz. Şirketlerin müşteri hizmetleri ve hasar ihbar kanallarını çalıştığımız sigorta şirketleri sayfalarında bulabilir, diğer durumlar için bize ulaşabilirsiniz.