Hayır, konut sigortası kanunen zorunlu değildir. Konutlar için zorunlu olan tek poliçe DASK, yani zorunlu deprem sigortasıdır. Konut kredisi kullanırken banka, ipotek ettiğiniz evin sigortalanmasını isteyebilir; ancak Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği'ne göre bu poliçeyi istediğiniz sigorta şirketinden yaptırabilirsiniz ve şartlara uyan poliçeyi banka kabul etmek zorundadır. Teklifleri karşılaştırmak için konut sigortası fiyatları sayfamıza, zorunlu poliçe için DASK sayfamıza bakabilirsiniz.
Zorunlu olan DASK, konut sigortası isteğe bağlı
6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu yalnızca zorunlu deprem sigortasını düzenler; elektrik ve su aboneliğinde ve tapu işlemlerinde aranan poliçe de DASK poliçesidir. Yangın, su, hırsızlık ve eşya gibi riskleri karşılayan konut sigortası için kanunda bir zorunluluk yoktur. Zorunluluğun kimleri kapsadığını DASK zorunlu mu sayfasında ayrıntılı anlattık; iki poliçenin farkı için DASK ile konut sigortası farkı yazımıza bakabilirsiniz.
Sigorta şirketleri ise konut sigortasına deprem teminatı eklerken geçerli bir DASK poliçesi arar. Yani sıralama hep aynıdır: önce zorunlu DASK, sonra isteğe bağlı konut sigortası.
Konut kredisinde konut sigortası zorunlu mu?
Kanunen değil, ancak kredi sözleşmesinin şartı olabilir. Konut kredisinde ev bankaya ipotek edilir; banka teminatını korumak için evin yangın veya konut sigortasıyla sigortalanmasını ve poliçede kendisinin dain-i mürtehin (rehin alacaklı) olarak yazılmasını isteyebilir. Bu ilişki, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a dayanan Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği ile düzenlenir. Yönetmeliğin 10. maddesi (23.09.2022 tarihli Resmî Gazete ile değişen, 1 Ekim 2022'den beri yürürlükteki hâli) şu kuralları koyar:
- Açık talep şartı: Tüketicinin yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla açık talebi olmadan kredi bağlantılı sigorta yaptırılamaz.
- Sigortasız teklif: Konut finansmanı kuruluşu sigortalı bir sözleşme sunabilir; ancak kredi bağlantılı sigorta içermeyen bir sözleşmeyi de tüketiciye teklif etmek koşuluyla.
- Zorunlu deprem sigortası saklıdır: Bu kurallar DASK zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
- Uyum şartı: Kredi bağlantılı sigorta kredi konusuyla uyumlu olmalıdır; krediye ilişkin aynı teminatı içeren birden fazla sigorta yaptırılamaz ve kredi tutarını aşan sigorta yapılamaz.
- Yan ürün dayatılamaz: Konut finansmanı sözleşmesi, kredi ile ilgili olanlar dışındaki yan finansal ürün ve hizmetlerin satın alınması şartına bağlanamaz.
Konut sigortasını kredi aldığınız bankadan yaptırmak zorunda mısınız?
Hayır. Yönetmeliğin 10. maddesinin üçüncü fıkrasına göre tüketicinin istediği sigorta şirketinden sağladığı, kredi tutarı ve süresiyle uyumlu ve dain-i mürtehini konut finansmanı kuruluşu olan poliçe, kredi koşullarında değişiklik yapılmadan kabul edilmek zorundadır. Bu kural banka adına göre değişmez; Ziraat, Halkbank, Akbank veya başka bir banka ya da finansman şirketi için aynıdır.
Pratikte bankanız poliçede şunları arar:
- Sigortalanan adresin ipotekli konutla aynı olması
- Bina bedelinin kredi için istenen tutarı karşılaması (kredi tutarını aşmaması kuralıyla birlikte)
- Poliçe süresinin kredi dönemine uyması ya da her yıl yenilenmesi
- Bankanın dain-i mürtehin olarak yazılması
Poliçeyi dışarıdan yaptıracaksanız bu dört noktayı bankanızdan yazılı olarak isteyin; biz de poliçeyi bu şartlara göre düzenleriz.
Dain-i mürtehin ne demek?
Dain-i mürtehin, sigortalı mal üzerinde rehin hakkı bulunan alacaklıdır. Konut kredisinde bu genellikle bankadır. Hasar olursa tazminatın kredi borcunu karşılayan kısmında bankanın hakkı vardır; bu yüzden banka, poliçe kendi adına kayıtlı değilse krediyi kullandırmayabilir. Aynı ifade DASK poliçesinde "rehin alacaklı" olarak görünür; bunu DASK sorgulama ekranından görebilirsiniz.
Bankanın sunduğu sigortayı kabul ettiyseniz
Yönetmelik, sigortalı ve sigortasız teklif birlikte sunulduğunda tüketicinin tercihini kayıt altına almayı ister. Kredi sırasında imzaladığınız belgelerde sigorta tercihinizin nasıl kaydedildiğine bakın. Kredi sürerken bankanın yaptırdığı konut poliçesinin yerine kendi seçtiğiniz bir poliçeyi getirmek istiyorsanız, yeni poliçenin yukarıdaki şartlara uyduğunu bankaya belgeleyin ve eski poliçenin iptalini ancak yeni poliçe kabul edildikten sonra isteyin; araya boşluk girmesin.
Kredi kullanırken istenen hayat sigortası ayrı bir konudur ve meblağ sigortası olarak farklı kurallara tabidir; ayrıntısı kredi hayat sigortası sayfasında.
Kredi bitince konut sigortası ne olur?
Kredi kapandığında banka için sigorta şartı da sona erer. Poliçenin vadesi dolana kadar devam eder; dilerseniz bankadan dain-i mürtehin kaydının kaldırılmasını isteyip poliçeyi kendi adınıza sürdürebilir ya da şirketin iptal şartlarına göre sonlandırabilirsiniz. DASK ise kredi bitse de zorunlu kalır ve her yıl yenilenmelidir.
Zorunlu değilse yaptırmalı mısınız?
Bu tamamen risk tercihidir. DASK yalnızca binanın deprem hasarını azami teminata kadar öder; yangın, su kaçağı, hırsızlık ve eşya hasarı DASK kapsamında değildir. Bir su kaçağının alt kattaki komşuya verdiği zarar ya da mutfakta çıkan bir yangın, konut sigortası yoksa tamamen sizin bütçenizden karşılanır.
- Ev sahibiyseniz: Bina ve (oturuyorsanız) eşya teminatı; evi kiraya verdiyseniz kira kaybı teminatı öne çıkar.
- Kiracıysanız: Bina sizin değildir; asıl ihtiyacınız eşyanız ve ev sahibine verebileceğiniz zarar için sorumluluk teminatıdır. Bunu eşya sigortası sayfasında anlattık.
Net Grup Sigorta olarak konut kredinizin şartlarına uyan poliçeyi 20+ şirketin teklifleri arasından karşılaştırıyor, dain-i mürtehin kaydıyla düzenleyip bankanıza iletilecek hâle getiriyoruz. Bize iletişim sayfasından veya 0(216) 766 75 78 numaralı acente hattımızdan ulaşabilirsiniz.