Kaza tespit tutanağı tutulmadıysa yapmanız gereken, kazayı vakit kaybetmeden polis veya jandarmaya bildirmek, elinizdeki kanıtları (fotoğraf, kamera kaydı, tanık) toplamak ve hasar başvurusunu plaka ile ALO193 Ortak Hasar İhbar Merkezi üzerinden ya da doğrudan sigorta şirketine yapmaktır. Tutanak tek ispat aracı değildir; ancak olmadığında kusurun belirlenmesi zorlaşır ve süreç uzar. Hasarın karşı tarafın trafik sigortasından mı yoksa kaskonuzdan mı karşılanacağı da bu belgelere göre değerlendirilir.
Maddi hasarlı kazada tutanak zorunlu mu?
Karayolları Trafik Kanunu'nun 81. maddesine göre yalnız maddi hasarlı kazada taraflar anlaşıp durumu yazılı olarak tespit ederse yetkilileri beklemeden ayrılabilir. Anlaşamıyorlarsa kazayı yetkililere bildirmeleri ve onlar gelene kadar beklemeleri gerekir. Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 2026 rehberine göre:
- Kendi aralarında tutanakta anlaşılan kazalar dışında, maddi hasarlı kazayı yetkililere bildirmemenin cezası 2.719 TL'dir.
- Maddi hasarlı kazada, tutanakta anlaşılmadığı halde yetkililer gelmeden veya izinleri olmadan kaza yerinden ayrılmanın cezası 46.000 TL'dir (indirimli 34.500 TL) ve 20 ceza puanı işlenir.
- Park halindeki bir araca zarar verip sahibini bulamayan sürücünün, bilgisini araç üzerine bırakmaması ve kolluğa bildirmemesi 2.719 TL cezalıdır.
Ölümlü veya yaralanmalı kazada tutanağı her durumda kolluk tutar; izinsiz ayrılmanın hapis cezası da vardır.
Bu cezalar, sigorta tarafındaki sonuçlardan bağımsızdır. Tutanaksız ayrılmanın asıl riski, kusurun ispatının zorlaşması ve trafik poliçenizden karşı tarafa ödeme yapılırsa şirketin size rücu edebilmesidir. Bu yüzden anlaşamadığınız her maddi hasarlı kazada kolluk çağırmak, sonradan yaşanacak uyuşmazlıklardan daha az zahmetlidir.
Duruma göre ne yapmalısınız?
Karşı taraf tutanağı imzalamak istemiyor
Anlaşma yoksa tutanağı kendi aranızda düzenleyemezsiniz. Araçları mümkünse yerinden oynatmadan 112'yi arayıp kolluk çağırın; tutanağı trafik zabıtası tutar. Beklerken plakayı, aracı ve hasarı fotoğraflayın; karşı tarafın ad soyadını, telefonunu ve sigorta şirketini de not almaya çalışın.
Karşı taraf olay yerinden kaçtı
Plakayı not alın, fotoğraf veya kamera kaydı varsa saklayın ve hemen kolluğa bildirin. ALO193'e başvuruda plaka bilgisi yeterlidir; sistem karşı aracın sigorta şirketini plakadan belirler. Karşı aracın sigortası belli değilse ya da başvuru kabul edilmezse kaskonuz varsa kasko şirketinize de haber verin.
Olay yerinden tutanaksız ayrıldınız
Karşı tarafla iletişiminiz sürüyorsa kazanın oluş şeklini birlikte yazılı olarak teyit etmeye çalışın ve kazayı kolluğa bildirin. Kazanın nasıl kayda geçirileceğini başvurduğunuz birimden öğrenin. Ardından hasar başvurusunu yapın; kusur değerlendirmesi elinizdeki belgelere göre yapılır.
Tek taraflı kaza veya park halindeki aracınıza çarpıldı
Kamu malına (bariyer, direk) zarar verdiyseniz kolluğa haber vermeniz gerekir. Park halindeki aracınıza çarpılıp kimse bulunamadıysa kolluğa bildirip kaskonuza başvurabilirsiniz. Tek taraflı kazalarda tutanağın yerine hangi belgenin istendiğini kaza tespit tutanağı yazımızda özetledik.
Tutanak olmadan sigorta öder mi?
Zarar gören olarak karşı tarafın trafik sigortasına başvurabilirsiniz. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren B.4(f) bendine göre, sigortalının olay yerini terk etmesi veya tutanak ve alkol raporu düzenletme yükümlülüğüne uymaması, şirkete kendi sigortalısına rücu hakkı verir; şirket bu gerekçeyle zarar görenin tazminat sürecini geciktiremez. Can güvenliği veya tedavi için ayrılmak gibi zorunlu haller rücu sebebi sayılmaz. Uygulamada ise kusurun ispatı size düşer: tutanak yoksa kusur oranının belirlenmesinde fotoğraf, kamera kaydı, tanık ve kolluk kayıtları belirleyici olur.
Kusur oranına veya şirketin kararına katılmıyorsanız itiraz, tahkim ve mahkeme yollarını kaza tespit tutanağına itiraz yazımızda anlattık. Değer kaybı talebinin bu durumdaki yerini değer kaybı tazminatı sayfasında bulabilirsiniz.
Tutanak yerine hangi kanıtlar işe yarar?
- Fotoğraflar: Araçlar yerinden kaldırılmadan önce, plakalar ve hasar noktaları görünecek biçimde farklı açılardan çekilmiş kareler.
- Kamera kayıtları: Araç içi kamera, çevredeki iş yerlerinin veya otoparkın güvenlik kameraları. Bu kayıtlar kısa sürede silinebildiği için hemen talep edin.
- Tanık bilgileri: Kazayı görenlerin ad soyad ve telefonu.
- Kolluk kaydı: Kazayı bildirdiğiniz birimin verdiği belge veya kayıt numarası.
- Yazışmalar: Karşı tarafla kazayı kabul eden mesajlaşmalar.
Kaskonuza başvuracaksanız şirket, tutanak yerine sizden yazılı bir beyan ve fotoğraflar isteyebilir; hangi belgenin yeterli olduğunu ihbar sırasında sorun. Kasko şirketiniz zararı ödedikten sonra kusurlu tarafa rücu edebilmek için de bu kanıtlara ihtiyaç duyar. Kanıtları tek bir klasörde toplayıp hem kasko şirketinize hem karşı tarafın trafik sigortasına aynı içerikle iletmek, iki dosya arasında çelişki çıkmasını önler.
Bir dahaki sefere: tutanağı telefondan tutun
Kâğıt formunuz yoksa SBM'nin Sigortam360 uygulamasındaki Mobil Kaza Tutanağı ile tutanağı olay yerinde telefondan düzenleyebilirsiniz; tüm sürücülerin e-Devlet girişi ve onayı gerekir. Adımları e-Devlet kaza tespit tutanağı yazımızda bulabilirsiniz. Kaskonuz varsa poliçenizin tutanak ve beyan şartlarını kasko hasar süreci sayfasında kontrol edin.
Net Grup Sigorta olarak poliçesini bizden yaptırdığınız dosyalarda hangi belgelerle başvurmanız gerektiğini birlikte netleştiriyoruz; acente hattımız 0(216) 766 75 78, diğer kanallar için iletişim sayfamız.